عوارض جراحی تعویض مفصل لگن معمولا نگرانکننده نیستند و بیشتر بیماران پس از طی دوران نقاهت میتوانند بدون مشکل به فعالیتهای روزمره خود بازگردند. با این حال، مانند هر عمل جراحی دیگری، این جراحی نیز ممکن است با عوارض احتمالی همراه باشد. عواملی مانند سن، وضعیت سلامت عمومی، شدت آسیب لگن و مهارت جراح میتوانند بر میزان این عوارض تاثیرگذار باشند. درد، التهاب، سفتی مفصل و گاهی مشکلات عصبی از جمله مواردی هستند که برخی بیماران ممکن است تجربه کنند. خوشبختانه این عوارض معمولا موقتی هستند و با گذر زمان و توانبخشی مناسب کاهش مییابند.
خطرات و عوارض جراحی تعویض مفصل لگن چیست؟
در جراحی تعویض مفصل لگن، اگرچه موفقیت بسیار بالاست و اکثر بیماران بدون مشکل به زندگی عادی برمیگردند، اما مانند هر عمل جراحی دیگری، احتمال بروز برخی عوارض وجود دارد. این عوارض نادر هستند اما آگاهی از آنها به بیماران کمک میکند تا با آمادگی بیشتر وارد روند درمان شوند.
برای مشاوره و دریافت نوبت با مطب دکتر رضا شیروانی بختیاری، بهترین متخصص ارتوپدی تماس بگیرید.
در ادامه، مهمترین عوارض جراحی تعویض مفصل لگن را عنوان میکنیم:
سفتی، درد و تورم
پس از جراحی، احساس سفتی مفصل، درد و تورم تا حدی طبیعی است. این علائم معمولا موقتی هستند و با فیزیوتراپی و مراقبت مناسب بهبود مییابند.
شل شدن پروتز
شل شدن پروتز یکی از عوارض شایع در بلندمدت است. این مشکل ممکن است به دلیل جدا شدن استخوان از پروتز یا تحلیل رفتن استخوان اطراف ایمپلنت رخ دهد. در این حالت، درد و احساس ناپایداری بروز میکند و ممکن است نیاز به جراحی مجدد باشد.
دررفتگی مفصل لگن
حدود ۲ درصد بیماران در معرض این عارضه قرار میگیرند، بهویژه در دوران اولیه بهبودی. مفصل مصنوعی ممکن است از جای خود خارج شود و در این صورت، جراحی مجدد برای اصلاح آن لازم خواهد بود.
تغییر در طول پا
در برخی بیماران، پس از جراحی یکی از پاها کمی بلندتر یا کوتاهتر از دیگری میشود. این مشکل معمولا خفیف است و با کفش طبی قابل اصلاح است.
عفونت
در صورت ورود باکتری به ناحیه جراحی، عفونت میتواند ایجاد شود. علائم شامل تب، لرز، قرمزی، ترشح و درد شدید است. این مورد نیازمند رسیدگی فوری پزشکی است.
لخته شدن خون (ترومبوز و آمبولی)
در هفتههای ابتدایی پس از جراحی تعویض مفصل لگن، احتمال تشکیل لخته خون در پا (ترومبوز ورید عمقی) یا ریه (آمبولی ریه) وجود دارد که ممکن است خطرناک باشد. علائمی مانند تورم، قرمزی پا، درد شدید یا تنگی نفس نیازمند مراجعه فوری به پزشک هستند. برای کاهش این خطر، بیمار باید از همان روز جراحی با کمک شروع به راه رفتن کند، حرکات مچ پا انجام دهد و داروهای رقیقکننده تجویزشده توسط جراح را بهدرستی مصرف کند.
خونریزی پس از جراحی
خونریزی خفیف از محل جراحی معمول است، اما اگر به دلیل مصرف داروهای ضدانعقاد شدیدتر شود، ممکن است به درمان دارویی نیاز باشد.
تورم طولانی مدت
حدود ۶٪ از بیماران ممکن است تا ۱۸ ماه پس از جراحی دچار تورم بمانند. این تورم معمولا به دلیل مشکلات گردش خون است اما میتواند نشانه عفونت یا لخته خون نیز باشد.
آسیب عصبی یا عروقی
در کمتر از ۱٪ موارد ممکن است اعصاب یا رگهای خونی آسیب ببینند. این آسیب میتواند باعث درد مداوم یا خونریزی شدید شود که نیاز به پیگیری فوری دارد.
سفتی مفصل
در اثر ایجاد بافت زخم در اطراف مفصل جدید، گاهی تحرک لگن محدود میشود. در چنین مواردی، درمانهای دارویی یا پرتودرمانی میتواند موثر باشد.
شکستگی استخوان
احتمال شکستگی استخوان در حین جراحی، هرچند کم، وجود دارد. این احتمال در جراحیهای بدون سیمان کمی بیشتر است و با تجربه جراح ارتباط مستقیمی دارد.
آسیب عضلات، رباطها و تاندونها
ممکن است در حین یا بعد از جراحی، عضلات یا دیگر بافتهای نرم اطراف لگن دچار آسیب شوند. علائم شامل درد، ضعف عضلانی و لنگی در راه رفتن است.
ساییدگی و پارگی مفصل مصنوعی
مفصل مصنوعی با گذشت زمان ممکن است دچار فرسایش شود. این مورد معمولا سالها پس از جراحی اتفاق میافتد و گاهی نیاز به تعویض مجدد مفصل دارد.
درد مداوم
در برخی موارد نادر، بیماران ممکن است پس از جراحی همچنان درد داشته باشند. این درد میتواند ناشی از مشکلات عصبی، جایگیری نامناسب ایمپلنت یا علل دیگر باشد و نیاز به بررسی تخصصی دارد.
راههای به حداقل رساندن عوارض جراحی تعویض مفصل لگن
برای اینکه بتوانید عوارض جراحی تعویض مفصل لگن را به حداقل برسانید و روند بهبودی را سریعتر و ایمنتر طی کنید، رعایت دقیق توصیههای مراقبتی طبق نظر بهترین جراح تعویض مفصل لگن ضروری است. در ادامه مهمترین اصول برای پیشگیری از عوارض جراحی تعویض مفصل لگن آورده شده است:
محدود کردن فعالیت ها پس از جراحی
در هفتههای ابتدایی بعد از جراحی، باید از انجام حرکات شدید و کششی، مانند خم شدن زیاد یا چرخاندن لگن خودداری کرد. استفاده از پلهها باید فقط با کمک همراه یا عصا انجام شود تا از وارد شدن فشار به مفصل جلوگیری شود. در صورت احساس درد هنگام حرکت، باید فورا آن فعالیت را متوقف کرده و به روش جایگزین یا کمفشار روی آورد.
مراقبت صحیح از زخم های جراحی
زخمهای ناشی از عمل نیاز به مراقبت دقیق دارند تا دچار عفونت نشوند و بهدرستی بهبود یابند. پانسمان زخم باید بهموقع تعویض و محل جراحی تمیز نگه داشته شود. همچنین در رعایت مراقبت های بعد از تعویض مفصل لگن باید به علائمی مانند قرمزی، ترشح یا تورم اطراف زخم توجه ویژه داشت و در صورت مشاهده، به پزشک اطلاع داد.
مصرف منظم آنتی بیوتیک ها طبق تجویز پزشک
بعد از جراحی تعویض مفصل لگن، پزشک معمولا داروهای آنتیبیوتیک برای پیشگیری از عفونت تجویز میکند. این داروها باید در زمان مشخص و با دوز مناسب مصرف شوند تا اثربخشی کامل داشته باشند. قطع خودسرانه دارو یا مصرف نادرست میتواند خطر عفونت را افزایش دهد.
رعایت نحوه صحیح نشستن و خوابیدن
نشستن باید روی صندلیهای بلند و سفت انجام شود و نباید پاها را روی هم انداخت یا روی صندلی کوتاه نشست. در زمان خواب، قرار دادن یک بالش بین دو پا و خوابیدن به پهلوی غیرجراحیشده کمک زیادی به حفظ تراز مفصل میکند. از خوابیدن به پشت یا شکم در هفتههای ابتدایی باید پرهیز شود.
استفاده از واکر یا عصا در دوران نقاهت
برای حفظ تعادل و کاهش فشار روی مفصل تازه جراحیشده، استفاده از واکر یا عصا در چند هفته اول ضروری است. این وسایل کمک حرکتی از سقوط یا ضربه ناگهانی جلوگیری میکنند و امکان راه رفتن ایمن را فراهم میسازند.
پیروی از برنامه توانبخشی و فیزیوتراپی
برنامه توانبخشی شامل تمرینهای کششی، تقویتی و حرکتی است که توسط فیزیوتراپیست طراحی میشود. این تمرینها به بهبود انعطافپذیری مفصل و جلوگیری از خشکی کمک میکنند. ادامه منظم فیزیوتراپی، یکی از مهمترین عوامل بازگشت به فعالیتهای طبیعی روزمره است.
توجه به علائم هشداردهنده پس از جراحی
در صورت احساس درد غیرمعمول در ساق، ران یا باسن، یا بروز قرمزی و تورم در پا، باید فورا پزشک را مطلع کرد. همچنین تب، لرز یا ترشحات سفید و کدر از زخم، نشانههای احتمالی عفونت یا لخته خونی هستند.
سوالات متداول
عوارض جراحی تعویض مفصل لگن در سالمندان چگونه است؟
عوارض جراحی تعویض مفصل لگن در سالمندان شامل عفونت، لخته خون، دررفتگی مفصل، آسیب به عروق و اعصاب و واکنش به مواد کاشت است که با مراقبت دقیق قابل پیشگیری یا کنترل هستند.
عمل تعویض مفصل لگن چند ساعت طول می کشد؟
عمل تعویض مفصل لگن حدود ۱ الی ۳ ساعت به طول میانجامد.
آیا بعد از تعویض مفصل لگن میتوانم روی صندلی کوتاه بنشینم؟
پس از جراحی تعویض مفصل لگن، تا ۶ هفته نباید روی صندلیهای کوتاه یا مبل نرم بنشینید، زیرا ممکن است به مفصل فشار وارد شود یا در برود.
سخن آخر
عوارض جراحی تعویض مفصل لگن اگرچه نادر است، اما آگاهی از آنها برای موفقیت درمان ضروری است. با رعایت نکات مراقبتی و پیگیریهای منظم، میتوان این عوارض را به حداقل رساند. بیمارستان سلامت فردا با داشتن بهترین جراحان ارتوپد، آماده است تا شما را در مسیر بهبودی و بازگشت به زندگی عادی همراهی کند.
