مفصل زانو بزرگترین مفصل بدن است و به همین دلیل بیشترین آسیبها در حوادث ورزشی در مفصل زانو مشاهده میشود، به طوری که در آمار گفته میشود بیش از پنجاه و پنج درصد موارد آسیب ورزشی به ناحیه زانو وارد میگردد. در این مقاله به برسی این حادثه دردناک و هرآنچه که نیاز است از آن بدانیم میپردازیم.
آسیب ورزشی زانو
آسیب ورزشی زانو یکی از متداولترین آسیبها به شمار میرود اما قبل از بحث درمورد آسیب ورزشی زانو، بهتر است با آناتومی مفصل زانو آشنا شویم. مفصل زانو ساختاری متفاوت با دیگر مفاصل بدن دارد. اکثریت مفاصل بدن ساختاری استخوانی دارند که همین امر سبب شده تا به طور ذاتی استحکام و پایداری به آنها ببخشد. به طور مثال مفصل آرنج استخوان های بالا و پایین مفصل داخل هم یک اتصالی را ایجاد میکنند و همین اتصال منجر به استحکام مفصل آرنج میشود، البته بافت نرم مفصل در ایجاد این پایداری و استحکام بسیار مهم است.
به بیانی دیگر تمامی استحکام و پایداری مفصل زانو مربوط به بافت نرم اطراف زانو است. بافت نرم شامل عضلات اطراف زانو و ساختار عضلانی و تاندونی زانو، رباطهای اطراف زانو و منیسکهای که داخل زانو قرار میگیرند، میشود و تمامی اینها بافت نرمی هستند که کلیه استحکام و پایداری زانو را ایجاد میکنند. باید بدانیم مفصل زانو تفاوت کاملا بارزی با دیگر مفاصل بدن دارد، بنابراین اینجاست که آسیب هر کدام از این بافتها عضلانی و تاندونی در زانو میتواند یک ناپایداری و مشکل را در ورزشکار ایجاد کند. در ادامه به بررسی انواع آسیبهای ورزشی مفصل زانو میپردازیم.
آسیب زانو در فوتبال
انواع آسیب های ورزشی مفصل زانو
آسیب مفصل زانو به دو دست عمده تقسیم بندی میشوند. آسیبهای حاد و آسیبهایی که ناشی از استفاده بیش از حد مفصل رخ میدهد، اما به طور کلی بیشترین آسیبهای زانو در هنگام انجام ورزشهای سخت مانند فوتبال و یا والیبال رخ میدهد. البته باید توجه داشته باشیم که آسیب به این ناحیه تنها به زمان ورزش ختم نمیشود بلکه برخی افراد به دلیل افتادن از پله و یا تصادف دچار این عارضه میگردند.
- شکستگی کشکک: اگر بخواهیم در آسیبهای ورزشی زانو، مهمترین آن را نام ببریم میتوانیم به شکستگی کشکک زانو اشاره کنیم. این عارضه زمانی که ضربه شدید و مستقیم به زانو وارد شود رخ میدهد. به بیان دیگر به شکستگی استخوان کوچک جلوی زانو شکستگی کشکک گفته میشود. علائم شکستگی کشکک شامل مواردی چون: شروع درد ناگهانی و شدید در جلوی زانو، تورم، ناتوانی در بلند کردن پا و در مواردی که شدت زیاد باشه آسیب دیدگی به ظاهر نیز دیده میشود و بهتر است فرد پس از بروز علائم هرچه سریعتر برای درمان به پزشک مراجعه کند.
- در رفتگی زانو: در رفتگی زانو یکی از شایعترین آسیبهای ورزشی به شمار میرود. در رفتگیهای شدید زانو اغلب در حوادثی مانند تصادفات رخ میدهد اما در هنگام ورزش در رفتگیها اغلب سطحی و کم است. این عارضه معمولا در ورزشهایی مانند اسکی، دوچرخه سواری، ژیمناستیک و فوتبال رخ میدهد. علائم در رفتگی شامل: تورم سریع و حاد و درد شدید در این ناحیه است.
- پارگی تاندون زانو: همانطور که میدانیم تاندونها بافتهای نرمی هستند که ماهیچه را به استخوان متصل میکنند و آسیب به این ناحیه با زمین خوردن شدید و یا ضربه به ناحیه زانو ایجاد میشود.
- بورسیت زانو: بورسها کیسههایی پر از مایع هستند که در نزدیکی مفصل قرار دارند و به مفاصل در حرکت کردن کمک میکنند. زمانی که بوریست زانو رخ میدهد منجر به کاهش اصطکاک و افزایش فشار در ناحیه مابین استخوان و تاندون، ماهیچهها و پوست اطراف مفصل خواهد شد که در نهایت میتواند منجر به بروز درد و محدود شدن دامنه حرکتی گردد.
بیشتر بخوانیم: بهترین متخصص ارتوپد در شمال تهران
علائم آسیبهای ورزشی زانو
آسیبهای ورزشی زانو اغلب دارای علائم یکسان هستند. علائمی چون:
- تورم شدید
- درد شدید در زانو
- قرمزی در ناحیه زانو
- ناتوانی در خم کردن زانو
- صدا دادن زانو هنگام خم کردن
- بیثباتی زانو
پس از بررسی علائم و انواع آسیبهای ورزشی، ممکن است اولین سوالی که برای فرد ایجاد شود، درمان آسیب های ورزشی مفصل زانو باشد. انتخاب روش درمان به عوامل مختلفی همچون شدت بیماری، شرایط و سن فرد متفاوت میباشد. متخصص ارتوپدی با توجه به علائم و میزان شدت آسیب دیدگی پس از بررسیهای لازم اقدام به درمان مینماید اما به طور کلی درمانها شامل:
- درمان حمایتی:درمانهای حمایتی شامل استراحت، پرهیز از فعالیتهای ورزشی با توجه به نوع آسیب آن، استفاده از کمپرس سرد، استفاده از بانداژ است. براساس میزان آسیب دیدگی استفاده از فیزیوتراپی نیز تجویز میشود.
- درمان پارگی عضلات یا رباط: این درمان در صورتی که شدت آسیب دیدگی فراتر از کشیدگی باشد و دچار پارگی شده باشند انجام میگردد و در این زمان با توجه به تشخیص پزشک درمان پارگیها در اغلب اوقات جراحی است.
- درمان پارگی منیسک زانو: شایعترین آسیب ورزشی زانو، پارگی منیسک است. مهمترین نقش منیسکها جذب کردن نیروهای وارده به زانو است. سطوح غضروفها سطوح شکنندهای هستند در صورتی که این منیسکها نباشند فشار به سطوح مفصلی وارد میگردد و سبب از بین رفتن غضروف میشود. زانو درد، قفل کردن زانو، درد در حرکات زانو و تورم مکرر زانو از علائم پارگی منیسک است . پارگیهای منیسک در اکثر اوقات با درمان آرتروسکوپی قابل انجام است و امروزه به منظور حفظ بافت نرم مفصل از عمل آرتروسکوپی جهت درمان استفاده میگرد.
نتیجهگیری
همانطور که در این مقاله ذکر شد، متداولترین نوع آسیب، آسیب ورزشی زانو است که توصیه میشود پس از آسیب فرد به فعالیت ورزشی با فشار ادامه ندهد چون آسیب دیدگی ممکن است بیشتر شود. درنتیجه بهتر است در اسرع وقت به پزشک مراجعه کرده و درمان را آغاز کنید.
سلام آقای دکتر همسرم من در حین پایین آمدن از آسانسور، زنجیر آسانسور پاره می شود و به دلیل اینکه آسانسور باربری بوده ایشون با شدت زیاد به زمین برخورد داشتند و مچ پای راستش ورم کرده و درد می کنه این می تونه به علت دررفتگی باشه یا با بستن باند قابل درمان هست ؟ لطفا جواب بدید
سلام
بايد معاينه شوند ، آسيب مفصلى، شكستگى ها، پارگى رباط و… هركدام ممكن است رخ داده باشد